“Ambalaj” tehlikeli madde taşımacılığı yönetmeliklerinde şu şekilde tanımlandı:
İçerisine konulan malzemeleri muhafaza etme işlevini yerine getiren ve aşağıda belirtilen şartlara uygun mahfaza, başka bir bileşen veya malzeme:
- 400 kg’ı aşmayan bir net kütle ihtiva etmek için tasarımlanmış,
- 450 L’yi aşmayan bir kapasite için tasarımlanmış,
- Birçok gazın taşınması için amaçlanmamış,
- Birçok bulaşıcı maddenin taşınması için amaçlanmamış,
- Birçok radyoaktif malzemenin taşınması için amaçlanmamış,
- BM Tavsiyeleri Madde 6.5’te tarif edilen Orta Büyüklükte Dökme Taşıma Kapları kapsamına girmeyen.
Bu kapsamdaki ambalajlar hammaddeleri, biçimleri ve ek yapım özellikleri değerlendirilerek ADR Bölüm 6.1.2.7’deki tabloya göre uygun bir kod alır. Diğer taşıma modlarında sınıflandırma aynı şekilde yapılmıştır, fakat bazı taşıma modları bazı ambalaj türlerinin taşımasına izin vermeyebilir.
Ambalajın tipi belirlendikten sonra, içinde taşınması planlanan maddelere göre ambalajın hangi sağlamlıkta olması gerektiği, diğer bir deyişle performans testlerinin hangi seviyelerde uygulanacağı, yönetmeliğin ilgili bölümüne bakılarak tespit ediliyor. Burada en önemli kıstas, maddenin tehlike seviyesini gösteren Paketleme Grubu (Packaging Group)’dur. Paketleme grupları roma rakamı ile gösterilir ve I (çok tehlikeli), II (orta tehlikeli) ve III (az tehlikeli) olmak üzere 3 adettir. Tehlikesi yüksek olan maddeler taşıması planlanan ambalajlara daha zorlayıcı test seviyeleri uygulanıyor. Örneğin, düşürme testinde PG I olan bir madde taşıyacak olan ambalaj 1,2 m’den düşürülürken, PG III olan bir maddeyi taşıyacak olan ambalaj 0,8 m’den düşürülür. Ambalaj tiplerine uygulanması gereken testler ve bu testlerle ilgili seviyeler hem tehlikeli madde taşımacılığı yönetmeliklerinde hem de TS EN ISO 16104 ve TS EN ISO 16106 standartlarında belirtildi. Genel olarak ambalajlara uygulanabilecek testler düşürme testi, sızdırmazlık testi, iç basınç(hidrolik) testi, istifleme testi, kimyasal uyumluluk testi, geçirgenlik testi ve Cobb metodu ile su emiciliği tayinidir.
Ambalaj tasarımı için onay almak isteyen bir firma ilk olarak kayıtlı değilse TSE’nin sistemine kayıt yaptırmalı. Akabinde başvuru işlemi gerçekleştirilebilir. Kayıt ve başvuru işlemleri http://belge.tse.org.tr/index.aspx (yeni sekmede açılır) adresinden (http://tmt.tse.org.tr/ sitesinden de ulaşılabilir) yapılıyor. Başvuru esnasında firmalardan istenen belgeler Kalite Yönetim Sistemi Belgesi, İmza Sirküleri, Marka Tescil Belgesi, Oda Kaydı vb. gibi idari belgelerden ve Teknik Resimler, Firmada Uygulanan Testler, Kalite Kontrol Planları, Hammadde ve Teçhizat Sertifikaları vb. gibi teknik belgelerden oluşuyor. Firma başvurusunu gerçekleştirdikten sonra başvuru sistemden Teknik Amir’e ulaşır ve bir uzmana atanıyor. Uzman ilk olarak sisteme yüklenen dokümanları kontrol eder, eksiklikleri ve hataları firma yetkilisine ileterek giderilmesini sağlıyor. Tüm eksiklikler giderildikten sonra, Üretim ve Üretim Yeri Uygunluk Denetimi ve Numune Alımı için firma ziyareti gerçekleştirilir. Denetim, TS EN ISO 16106’yı temel alan, firmanın bahsi geçen ambalajı tehlikeli madde taşımacılığına uygun kalitede yapabilirliğini inceleyen bir denetimdir. Firmalar başvuru yapmadan önce bu standardı inceleyerek eksikliklerini tespit edip düzeltme yoluna gidebilir ve böylece tasarım onay sürecini kısaltabiliyor. Üretim ve Üretim Yeri Uygunluk Denetiminde tespit edilen eksiklikler giderildikten ve numunelerin test sonuçları geldikten sonra eğer test raporu olumlu ise firmaya detaylı bir kapsam ekli olarak Tasarım Onay Sertifikası düzenleniyor. 5 yıl geçerli olan bu sertifika ile firma kapsamda belirtilen UN (BM) işaretlemesini ürünlerine basma hakkını elde eder ve akabinde de bu ürünler ile kapsam dâhilinde uluslararası tehlikeli madde taşımacılığı yapılabiliyor.
Ambalaj Tasarım Onayı süreci ile ilgili tüm bilgilere (Süreçlerle ilgili detaylı bilgi veren bilgi bankası, online başvuru süreci ile ilgili açıklayıcı videolar, soru sorabileceğiniz uzmanların iletişim bilgileri vb.) http://tmt.tse.org.tr/ (yeni sekmede açılır) adresinden ulaşabilirsiniz.
IBC ve Büyük Ambalaj Tasarım Onay Süreci
Orta boy dökme yük konteynerleri (IBC), mekanik elleçleme için tasarlanmış katı veya esnek portatif ambalajlar, Büyük ambalajlar mekanik elleçleme için tasarlanmış, içerisinde nesneler veya iç ambalajlar bulunduran dış ambalajlar şeklinde tanımlanıyor. Metal, plastik, kompozit, tekstil, kâğıt, doğal ahşap, kontrplak ve yeniden yapılandırılmış ahşap olmak üzere çeşitli sert ve esnek malzemelerden mamul olabilen IBC ve Büyük Ambalajlar için kapasite sınırları;
- Ambalajlama grubu II ve III katı ve sıvılarını taşıyan IBC’ler: maks. 3 m3
- Ambalajlama grubu I katı maddelerini taşımak için kullanılan esnek, sert plastik, kompozit, fiber levha veya tahta IBC’ler: maks. 1.5 m3
- Ambalajlama grubu I katı maddelerini taşımak için kullanılan metal IBC’ler: maks. 3 m3
- Sınıf 7 radyoaktif malzemeleri taşıyan IBC’ler: maks. 3 m3
- Büyük Ambalajlar: 400 kg net ağırlıktan veya 450 litre kapasiteden fazla fakat 3 m3’ ten az olarak belirleniyor.
Tehlikeli madde taşımak için tasarlanan bir IBC veya Büyük Ambalaj; ilgili taşıma modunun (IMDG-CODE, ICAO/IATA, ADR, RID) kriterlerine uygun özellikler ihtiva etmeli ve performans seviyesine göre ilgili testlerden başarıyla geçmeli.
TSE’ye internet ortamında yapılan başvuru incelemeleri neticesinde, uygun ise, Üretim ve Üretim Yeri Uygunluk Denetimi ve Prototip testleri yapılıyor. Prototip testlerinden başarıyla geçmesi durumda Tasarım Onay sertifikası düzenlenir ve ilgili tip için UN kodu tanımlanıyor. Ayrıca, metal, sert plastik ve plastik iç kaba sahip kompozit orta boy dökme yük konteynerler hizmete konulmadan önce ilk muayeneye ve hizmete konulduktan sonra 2.5 yılda bir ara kontrole ve 5 yılda bir periyodik muayeneye tabi tutuluyor.
Belge Düzenlenmesi Ve Güvenlik Etiketi
Firmanın başvurusuna müteakip, İnceleme Heyetince mevcut muayene ve deneyleri tamamlandıktan sonra oluşturulan raporlarla beraber, hazırlanan dosyalar, belgelendirme komitesine arz ediliyor. Belgelendirme Komitesi sunulan raporları inceledikten sonra alınan kararlar doğrultusunda dosyalar İdari Büroya teslim ediliyor.
Söz konusu dosyalar idari büro tarafından kontrol edilmekte ve belge basım işlemleri tamamlanıyor. Mevcut belgeler idari amir tarafından imzalandıktan sonra her bir belge aslının üzerine güvenlik etiketi yapıştırılıyor. Firmanın mali işlemlerini tamamlanmasına müteakip mevcut belgeler firma yetkilisine Kargo Posta ile gönderilip arşivleme işlemleri tamamlanıyor.
